Ethereum Roadmap
The Merge, Surge, Scourge, Verge, Purge, Splurge

0Tổng Quan Roadmap

IThe Merge ✅ Hoàn thành 9/2022

The Merge là sự kiện Ethereum chuyển từ Proof of Work sang Proof of Stake, xảy ra vào ngày 15 tháng 9 năm 2022 tại block 15537394.

Những gì thay đổi

• Beacon Chain (PoS, chạy từ tháng 12/2020) merge với Ethereum mainnet (PoW)
• Tiêu thụ năng lượng giảm ~99.95% — từ ~140 TWh/năm xuống ~0.01 TWh/năm
• Block time từ ~13 giây (PoW biến động) xuống ổn định 12 giây
• ETH issuance giảm ~90% (miner reward bị loại bỏ)
• Validator set: từ miner sang 500K+ validator PoS

Những gì KHÔNG thay đổi tại The Merge

• Phí gas và throughput giữ nguyên — The Merge không làm Ethereum nhanh hơn
• Smart contract và token không bị ảnh hưởng
• Lịch sử giao dịch giữ nguyên

IIThe Surge 🔄 Đang triển khai

Mục tiêu: đưa Ethereum (cả L1 + L2 ecosystem) lên 100.000 TPS thông qua rollup centric roadmap kết hợp với danksharding.

Cancun–Deneb (EIP-4844) — Tháng 3/2024

Bước đầu tiên quan trọng nhất của The Surge: giới thiệu blob transaction, giảm chi phí DA cho rollup ~90%.

• Blob capacity: 3 blob/block (target), tối đa 6 blob/block
• Mỗi blob = 128KB → ~384KB data/block → ~0.75 MB/s DA throughput
• Blob data tồn tại ~4–6 tuần (sau đó pruned)
• Kết quả ngay lập tức: phí rollup giảm 90–99% chỉ trong vài giờ sau khi upgrade

Full Danksharding — Tương lai

• Tăng lên 64 blob/block (~8 MB data/block)
• Data Availability Sampling (DAS) cho light client
• Mỗi validator chỉ cần verify một phần data (sampling)
• Mục tiêu: cung cấp đủ DA cho hàng trăm high-throughput rollup

IIIThe Scourge 🔄 Nghiên cứu tích cực

The Scourge nhắm vào hai vấn đề liên quan đến bảo mật kinh tế và phân tán: MEV (Maximal Extractable Value) và tập trung hóa trong validator set.

MEV — Vấn đề hiện tại

MEV là giá trị mà block proposer có thể chiết xuất bằng cách sắp xếp lại, thêm hoặc loại trừ giao dịch trong block. Hiện tại, >90% block Ethereum được xây dựng bởi một số ít MEV builder (Flashbots, BeaverBuild, ...) thông qua PBS (Proposer-Builder Separation) ngoài protocol — tạo tập trung hóa không mong muốn.

ePBS — Enshrined PBS

EIP-7732 đề xuất đưa PBS vào Ethereum protocol (enshrined PBS), thay vì dựa vào MEV-Boost middleware hiện tại. Mục tiêu: giảm phụ thuộc vào relay tập trung, cải thiện censorship resistance.

Inclusion Lists

Cho phép proposer chỉ định danh sách giao dịch phải được include trong block — ngăn builder tạo block rỗng hoặc censorship một cách tùy tiện.

IVThe Verge 🔜 Tương lai trung hạn

The Verge mục tiêu chính: stateless client — node có thể verify block mà không cần lưu toàn bộ state (hiện tại ~300GB+). Điều này cho phép chạy node trên phần cứng nhỏ hơn, tăng tính phân tán.

Verkle Tree — Thay thế Merkle Patricia Tree

Ethereum hiện dùng Merkle Patricia Trie (MPT) để lưu state. MPT có "witness" (bằng chứng state) lớn — không thực tế cho stateless client. Verkle tree dùng vector commitment (thay vì hash commitment) tạo witness nhỏ hơn ~10–20x, đủ để include trong block và cho phép stateless verification.

• Witness size: MPT ~5MB → Verkle ~200KB per block
• Stateless node: verify block mà không cần state database
• Migration: phức tạp nhất trong roadmap — cần convert toàn bộ state hiện tại

VThe Purge 🔜 Tương lai

The Purge nhắm vào giảm technical debt và storage requirement cho node — bằng cách xóa hoặc không yêu cầu lưu historical data cũ.

EIP-4444 — History Expiry

Đề xuất node không bắt buộc phục vụ historical block data cũ hơn 1 năm. Data cũ được lưu bởi portal network và archive node tùy chọn. Kết quả: full node chỉ cần ~50GB thay vì ~1TB+ hiện tại.

State Expiry

Phức tạp hơn: cho phép "expire" state entry không được dùng trong thời gian dài. Vẫn trong giai đoạn nghiên cứu do lo ngại về UX và edge cases.

Log reform

Transaction log (event) chiếm lượng lớn storage nhưng không thể xác minh bằng state root. Đề xuất cải thiện cấu trúc log để giảm storage và enable verification.

VIThe Splurge 🔜 Ongoing

The Splurge là giai đoạn "còn lại" — cải thiện nhiều khía cạnh khác nhau của protocol không thuộc các giai đoạn trên.

Account Abstraction — EIP-7702 (Pectra)

Cho phép EOA (Externally Owned Account) hoạt động như smart contract account tạm thời. Mở ra: sponsored transaction (người khác trả gas), session key, batch transaction, và social recovery — tất cả mà không cần smart contract wallet.

EVM Object Format (EOF)

Restructure bytecode format của EVM: tách code và data, validation tại deploy time (thay vì runtime), cho phép tối ưu hóa interpreter và prover. Chuẩn bị nền tảng cho ZK-EVM dài hạn.

Single Slot Finality (SSF)

Mục tiêu lý tưởng dài hạn: đạt finality trong 1 slot (12 giây) thay vì 2 epoch (~13 phút) hiện tại. Yêu cầu redesign hoàn toàn voting mechanism — phức tạp nhất trong roadmap.

VIIPectra Upgrade 2025

Pectra (Prague + Electra) là hard fork tiếp theo dự kiến giữa năm 2025, kết hợp nhiều EIP quan trọng:

VIIIEthereum L1 và L2 Ecosystem

Một điểm hay bị hiểu nhầm: Ethereum roadmap không cố làm L1 trở thành chain xử lý mọi thứ. Chiến lược là:

• L1: settlement, security, data availability — bảo mật tối đa, phân tán tối đa
• L2: execution, user experience, throughput — cạnh tranh về tốc độ và phí

Mục tiêu dài hạn: Ethereum L1 cung cấp đủ blob data cho hàng trăm L2, mỗi L2 xử lý 1.000–10.000 TPS, tổng cộng đạt 100.000+ TPS cho toàn hệ sinh thái.

IXKết luận

Ethereum roadmap là kế hoạch dài hạn nhiều năm, không phải sprint ngắn. Mỗi giai đoạn giải quyết một nhóm vấn đề cụ thể mà không làm ảnh hưởng đến tính ổn định của hệ thống đang vận hành.

• The Merge (hoàn thành): chuyển sang PoS, giảm năng lượng 99.95%
• The Surge (đang diễn ra): EIP-4844 đã giảm phí L2 đáng kể; danksharding là bước tiếp
• The Scourge: giải quyết MEV và validator centralization — chưa có giải pháp cuối cùng
• The Verge: stateless client với Verkle tree — nhiều năm nữa
• The Purge: giảm storage requirement — đơn giản hóa node operation
• The Splurge: EIP-7702, EOF, SSF — cải thiện liên tục

Ethereum không cố gắng trở thành chain "nhanh nhất" ở L1. Chiến lược là trở thành settlement và DA layer bảo mật nhất — để L2 cạnh tranh ở tốc độ và trải nghiệm.

XDanksharding Chi Tiết — Kỹ Thuật

Full danksharding là mục tiêu cuối cùng của The Surge, thay thế proto-danksharding (EIP-4844) hiện tại. Khác biệt kỹ thuật quan trọng:

Proto-danksharding vs Full Danksharding

PeerDAS — Bước Trung Gian

PeerDAS (Peer Data Availability Sampling) là bước trung gian giữa proto-danksharding và full danksharding — thêm DAS ở P2P layer mà không cần thay đổi beacon chain spec lớn. Mỗi validator chỉ cần download và sample một subset của blob data. EIP được nghiên cứu tích cực vào 2024, có thể được đưa vào Pectra hoặc upgrade tiếp theo.

XIEthereum vs Competitors — Positioning Dài Hạn

Ethereum không cạnh tranh trực tiếp với Solana hay high-TPS L1 — đây là điều cần hiểu rõ khi đánh giá roadmap:

Ethereum thesis dài hạn: hầu hết high-value transaction settle trên Ethereum (hoặc L2 secured by Ethereum), tương tự như TCP/IP làm nền tảng cho internet mà không cần xử lý mọi application layer traffic. Solana thesis: UX đơn giản và một settlement layer nhanh đủ cho hầu hết use case mà không cần phức tạp hóa với L2.

XIITimeline Thực Tế — Kỳ Vọng Hợp Lý

Ethereum development chậm có chủ đích — mỗi thay đổi cần đồng thuận rộng và kiểm tra kỹ lưỡng. Timeline ước tính thực tế:

❓Câu Hỏi Thường Gặp